Familieopstelling: een krachtige methode
Oorspronkelijk zijn familieopstellingen ontwikkelt door Bert Hellinger. Inmiddels worden opstellingen door veel mensen omarmd, en zijn er ook afgeleide methodieken. Het wordt door heel Nederland, en ver daarbuiten, ingezet om antwoorden te krijgen op levensvragen. Opstellingen geven inzicht waarom een thema steeds terug keert in je leven, of waarom je tegen dezelfde patronen aan blijft lopen. Het maakt onbewuste dynamieken in je systeem zichtbaar en brengt hier beweging in.
Centraal staat jouw vraag, of een terugkerend probleem waar je tegenaan loopt. De vraagstelling kan gaan om je gezin van herkomst, je eigen gezin/partner, je werk etc. Dit brengen we eerst samen in kaart. Vervolgens kijken we welke delen er opgesteld moeten worden. Dit kunnen belangrijke anderen zijn, maar ook bijvoorbeeld gevoelens of een verlangen.
Vervolgens wordt hier een voorstelling van gemaakt in de ruimte, een visualisatie van het patroon waar je in zit. Alles wat mee speelt wordt in beeld gebracht. Tijdens een opstelling wordt vaak vanzelf duidelijk als er nog iemand/iets mist, of nodig is. De opstelling laat je zien waar het écht over gaat, waar belemmeringen zitten en de dynamieken die mee spelen.
Individuele opstellingen
Tijdens individuele opstellingen kunnen we gebruik maken van vloermatjes. Deze zogenaamde vloerankers leg je op de grond voor jezelf, en een matje die andere mensen representeren. Bv. een matje voor je moeder, je vader of je partner. Vervolgens kun je zelf op de matjes van jezelf, en anderen gaan staan. Je kunt voelen hoe het is op deze plek, voor jezelf en voor de ander. En hoe je de positie ten opzichte van elkaar ervaart, en of er nog een beweging is die je wilt maken.
Een andere manier is het werken met poppetjes of figuren, die jou en de anderen representeren. Deze zet je op de tafel, ten opzichte van elkaar. Zo krijg je een overzichtelijk beeld van de onderlinge verhoudingen. Individuele opstellingen zijn eenvoudig en simpel, maar zeer doeltreffend in te zetten tijdens een 1-op-1 consult. Je hoeft je daarbij alleen op jezelf te focussen, en wordt vaak als een veilige manier ervaren voor mensen die nog geen ervaring hebben met opstellingen.
Groepsopstellingen
Een andere mogelijkheid is een opstelling in een groep(je) mensen. Een workshop waarbij ik zorg voor meerdere mensen die elkaar helpen om antwoorden te vinden. Meestal behandelen we een paar vragen tijdens zo’n workshop. Als jij de vraagsteller bent, vraag je iemand om als ‘representant’ iets of iemand uit je systeem te vertegenwoordigen.
Je ziet als vanzelf iets verrassends gebeuren. Door de plaats die representanten innemen in het systeem (waar ze niets vanaf wisten!), komt informatie vrij die te maken heeft met het probleem van de vraagsteller. Het is fantastisch hoeveel informatie een representant blijkt te kunnen geven over wat zich afspeelt, door in de energie van het systeem te stappen. Belangrijk is dat er geen vooraf bedacht beeld weg gezet wordt, maar er intuïtief een plaats gekozen wordt voor of door de representant.
Door het werken met materialen of representanten, krijg je inzichten over je familiesysteem zonder dat de ander hierbij hoeft te zijn.
Geweldige inzichten
Voor welke manier van opstellen je ook kiest, het geeft je informatie over onderlinge relaties en verhoudingen. Het is bijzonder om de energie van het systeem te voelen, en patronen zichtbaar te zien worden. We onderzoeken een aantal zogenaamde ‘wetmatigheden’ in opstellingen, zoals:
- Hoort iedereen erbij?
- Staat iedereen op de juiste plek?
- Is er een balans tussen geven en ontvangen?
- Klopt de orde van ‘groot’ en ‘klein’?
Vervolgens zal er gekeken worden of er interventies gedaan kunnen worden. En welke beweging mogelijk is, zodat jijzelf en jouw systeem meer op de juiste plek kunnen gaan staan. Zodat je gebruik kunt gaan maken van de kracht in het systeem, in plaats van dat het je belemmert.
Voorbeeld van een opstelling
Een vrouw koos voor een familieopstelling om iets te onderzoeken waar ze in haar relatie tegenaan loopt. Er waren momenten dat ze zich erg alleen voelde. We brachten dit samen in kaart. Ze wilde eigenlijk graag haar huidige gezin opstellen. Maar zodra we begonnen en ze zichzelf opstelde, werd direct duidelijk dat het eigenlijk ging over de relatie met haar moeder. En hoe ze nog steeds graag door haar moeder gezien wilde worden. Ze probeerde letterlijk steeds in het zichtveld van haar moeder te gaan staan.
Ze herkende meteen haar patroon. En het was voor zowel haar, als haar moeder (in de opstelling) verdrietig. Dat het moeder niet lukte om haar dochter echt te zien. Hoe graag ze dit ook wilde, werd moeder teveel in beslag genomen door haar eigen dynamieken om zich naar haar dochter te kunnen richten. Dit kon in deze setting worden uitgesproken. Nadat deze vrouw de (belemmerende) verbinding verbrak die haar steeds terug trok naar moeder, kon ze de liefde voelen stromen die er óók was vanuit de vrouwen in haar systeem.
Ze voelde zich meteen lichter. En ze kon zich hierna wel helemaal richten op haar relatie en gezin. Prachtig om te zien hoe de opstelling haar de ruimte gaf die ze nodig had om deze beweging te kunnen maken! 
Een opstelling maakt snel en duidelijk zichtbaar waar het écht over gaat. Het geeft herkenning en beweging in onbewuste dynamieken.
